Ururka Iskaashiga Islaamka ee Organisation of Islamic Cooperation (OIC) iyo dalal badan oo Carbeed ayaa si adag u cambaareeyay hadallo uu jeediyay Safiirka Mareykanka u fadhiya Israa’iil, Mike Huckabee, kuwaas oo ku saabsan ballaarinta dhulka Israa’iil ee Bariga Dhexe.
Hadalka muranka dhaliyay
Huckabee ayaa wareysi uu siiyay weriyaha Mareykanka Tucker Carlson ku sheegay in Israa’iil ay leedahay “xuquuq kitaabi ah (biblical right)” oo ku aaddan dhul ka bilaabma Wabiga Niil ilaa Wabiga Furaat (Euphrates), isagoo yiri: “Way fiicnaan lahayd haddii ay wada qaataan.”
Wuxuu sidoo kale difaacay tallaabooyinka Israa’iil ka waddo Gaza, isaga oo taageeray fikradda ah in “qaddar rabbaani ah” uu Israa’iil siinayo maamulidda dhulkaas ballaaran.
OIC: “Hadal khatar ah oo mas’uuliyad darro ah”
OIC ayaa bayaan ay soo saartay ku tilmaantay hadalladaas kuwo “khatar ah oo mas’uuliyad darro ah”, islamarkaana ah baaq aan la aqbali karin oo ku saabsan:
Ballaarinta awoodda Israa’iil, Qabsashada dhul Falastiini iyo Carbeed,
Barakicinta shacabka, Ballaarinta deegaannada sharci-darrada ah, Iyo ku darista (annexation) dhulka la haysto.
Ururku wuxuu sheegay in hadalladaasi jebinayaan madaxbannaanida dalalka, xeerarka diblomaasiyadda, mabaadi’da sharciga caalamiga ah, qaraarrada Qaramada Midoobay, iyo Axdiga QM.
OIC waxay ka digtay in hadallada noocan ahi ay sii hurinayaan xagjirnimada isla markaana ay wiiqayaan amniga iyo xasilloonida guud ee gobolka.
Taageerada xuquuqda Falastiin
Ururku wuxuu mar kale adkeeyay taageerada uu u hayo xuquuqda sharciyeysan ee shacabka
Falastiin, gaar ahaan:
Xaqa is-determinayshinka (self-determination),
Iyo dhismaha dowlad madaxbannaan oo leh caasimad Bariga Quddus,
Iyadoo lagu saleynayo xuduudihii Juun 4, 1967.
Dalalka Carabta oo cambaareeyay
Dalal badan oo Carbeed ayaa si gooni-gooni ah u cambaareeyay hadalka Huckabee:
Urdun
Jordan waxay ku tilmaantay hadalka mid “aan macno lahayn oo kicin ah”, isla markaana jebinaya madaxbannaanida dalalka iyo Axdiga QM. Waxay sheegtay in hadalladu ay ka hor imaanayaan mowqifka Madaxweyne Donald Trump ee si cad u diiday ku darista Daanta Galbeed.
Masar
Egypt waxay ku tilmaantay hadallada “ka leexasho cad” oo ka dhan ah sharciga caalamiga ah, isla markaana ka hor imaanaya qorshaha 20-qodob ee nabadeed ee uu Trump soo jeediyay iyo dadaallada lagu joojinayo dagaalka Gaza.
Sacuudi Carabiya
Saudi Arabia waxay si kulul u diiday hadalka, kuna tilmaantay mid jebinaya sharciga caalamiga ah isla markaana khatar ku ah nabadda iyo amniga caalamiga ah. Riyadh waxay ku baaqday in Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka ay caddeyso mowqifkeeda.
Kuweyt
Kuwait waxay sheegtay in hadalladu ay si toos ah uga hor imaanayaan qaraarrada sharciyadda caalamiga ah, isla markaana ay wiiqayaan dadaallada xasilloonida.
Ciraaq
Iraq waxay ku tilmaantay hadalka mid xadgudub ku ah madaxbannaanida iyo midnimada dhuleed ee dalalka.
Cumaan
Oman waxay sheegtay in hadalladu ay sharciyeynayaan ku qabsashada dhul Carbeed, isla markaana ay wiiqayaan rajada nabadda.
Aragtida “Greater Israel”
Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa horay u sheegay inuu si ruuxi ah ugu dheggan yahay aragtida “Greater Israel” — fikrad siyaasadeed oo ku saabsan ballaarinta dhulka Israa’iil si ay ugu jirto Daanta Galbeed, Gaza iyo Buuraleyda Golan, iyadoo fasiraado qaarkood ay gaarsiiyaan qaybo ka mid ah Siinaay iyo Urdun.
