Xilliga dayrta hore, jiilaalka hore, iyo dhamaadka jiilaalka waa waqtiyo sanadeedka Finland ay cimiladu isbeddel degdeg ah samayso — taasoo si lama filaan ah u halis gelin karta darawallada.
Bilowga dayrta sanadkan wuu diiranaa, laakiin bartamaha Oktoobar waxaa la arkay habeenadii ugu horreeyay ee qabow daran, iyadoo heerkulku hoos ugu dhacay baraf (pakkasta).
Habeenkii u dhexeeyey Jimcaha iyo Sabtida, guud ahaan dalka Finland heerkulku wuu hoos u dhacay, wuxuuna sababay waddooyin aad u halis ah — halkaas oo darawallo badan wali ay ku wadaan taayirro xagaaga (kesärenkaat).
“Isbeddelka degdega ah ee cimilada waa khatarta ugu weyn”
Khabiirka hay’adda Liikenneturva (hay’adda wacyigelinta gaadiidka), Satu Tuomikoski, ayaa yiri:
“Cimilada is beddesha — mar qabow, mar kulul — waa khatarta ugu weyn ee darawalka.”
Wuxuu intaas ku daray:
“Waxaa dhici karta in dhowr subax baraf la dareemo, inkastoo maalintii heerkulku uu kor u kaco. Sidaas darteed waa muhiim in la sii qorsheeyo goorta ugu fiican ee lagu beddelayo taayirrada.”
Shil weyn oo dhacay Lahti
Maanta, 18 Oktoobar, waddooyin badan oo dalka ah ayaa noqday kuwo si daran u barafay, taasoo dhalisay shilal kala duwan oo is xigxiga.
Shilka ugu weyn wuxuu ka dhacay magaalada Lahti, halkaas oo ku dhawaad 50 gaari ay ku lug yeesheen laba shil oo kala duwan.
Tuomikoski wuxuu sheegay in la fahmi karo in dad badani aysan weli taayirrada beddelin, maadaama cimiladu ay weli ahayd diiran.
Sharciga waddooyinka wuxuu dhigayaa in taayirrada jiilaalka (talvirenkaat) la isticmaali karo laga bilaabo 1-da November, haddii cimiladu u baahan tahay. Xilligaasna wuu soconayaa ilaa dhammaadka Maarso.
Si kastaba, haddii aad isticmaasho taayirrada jiilaalka aad uga horreeya waqtiga, booliisku way kugu ganaaxi karaan.
Laakiin sharcigu wuxuu oggol yahay in taayirrada jiilaalka — oo ay ku jiraan kuwa ciddiyaha leh (nastarenkaat) — la isticmaalo wakhti kasta oo cimiladu sidaas dalbato.
“Xaaladda ugu habboon waa in taayirrada la beddelo ka hor inta cimiladu aysan si dhab ah u qabowgin,” ayuu yiri Tuomikoski.
“Haddii aysan wali la beddelin oo waddooyinku noqdaan baraf, waxaa fiican in la qiimeeyo habka ugu ammaan badan ee lagu safri karo.”
Wuxuu tusaale u soo qaatay isagoo leh:
“Anigu hadda waxaan joogaa tuulada fasaxa (mökillä), subaxnimana waxaan arkay cawska oo baraf daboolay, markaas waxaan go’aansaday inaan sugo ilaa cimiladu kululaato ka hor inta aanan bixin.”
Goorma ayaa la isticmaalaa taayirrada jiilaalka?
Rasmiyan, xilliga taayirrada jiilaalka wuxuu bilaabmaa 1-da November, balse haddii cimiladu baraf noqoto, waa la isticmaali karaa ka hor waqtigaas.
Tuomikoski wuxuu sheegay in:
“Go’aanka ugu dambeeya ee beddelka taayirrada wuxuu yaallaa gacanta darawalka. Haddii aad isticmaasho taayirrada aan ciddiyaha lahayn (kitkarenkaat), beddelka hore waa sahlan yahay. Laakiin kuwa ciddiyaha leh waxaa fiican in la hubiyo haddii waddooyinka wali ay qalalan yihiin.”
“Ma jiro taariikh gaar ah oo sax ah oo lagu beddelo taayirrada — sannad kasta iyo gobol kasta way ku kala duwan yihiin. Waxa keliya ee muhiimka ah waa in la socdo cimilada iyo xaaladda waddooyinka.”
Mas’uuliyadda darawalka
Haddii ay khasab noqoto in la safro iyadoo taayirrada xagaaga ay weli saaran yihiin, Tuomikoski wuxuu ku taliyay:
- In la isticmaalo waddooyinka waaweyn ee si fiican loo nadiifiyey,
- In laga fogaado meelaha barafka badan sida laamiyada iyo laamiyada isgoysyada,
- In la yareeyo xawaaraha sida ugu macquulsan ee xaaladdu u baahan tahay.
“Xawaaruhu waa arrinta kaliya ee darawalku si toos ah u xakameyn karo,” ayuu yiri Tuomikoski.
Ugu dambayn, wuxuu ku booriyay darawallada in ay si joogto ah u raacaan saadaasha cimilada, gaar ahaan haddii ay u socdaan waqooyiga ama miyiga, halkaas oo barafku si degdeg ah u dhici karo.
“Darawalku ma beddeli karo cimilada, balse wuu beddeli karaa sida uu u dhaqmo. Taasina waa waxa badbaadada ugu badan lagu gaaro,” ayuu yiri.
