Xisbiga Mucaaradka ah ee Sooshal Dimoqraadiga (SDP) iyo Xisbiga Midigta Dhexe ee haya talada (NCP) ayaa si aad ah isugu dhow doorashooyinka deegaanka iyo kuwa gobollada ee Axadda, sida laga soo xigtay sahan cusub oo ay daabacday Yle.
Tartanka golayaasha deegaanka, SDP ayaa hal dhibic (0.1%) ka sarreeya NCP. Laakiin tartanka golayaasha gobollada, farqiga ayaa ah 0.3%.
Iyadoo farqigu aad u yar yahay, la filayaa in ka-qaybgalka codbixintu uu noqdo mid go’aamiya natiijada ugu dambeysa.
Sahankan waxaa sameeyay shirkadda cilmi-baarista Taloustutkimus, wuxuuna muujinayaa in taageerayaasha NCP ay u badan tahay inay codeeyaan marka loo eego taageerayaasha SDP. Qiyaastii 77% dadka taageera NCP ayaa sheegay in ay horey u codeeyeen ama si buuxda u qorsheeyeen inay codeeyaan, halka 68% oo ka tirsan taageerayaasha SDP ay sidaas sheegeen.
Tuomo Turja, Agaasimaha Cilmi-baarista ee Taloustutkimus, ayaa yiri:
“Farqigaan yar wuxuu noqon karaa mid si weyn u saameeya doorashada. Xisbiga NCP mar walba wuxuu lahaa taageerayaal daacad u ah codbixinta marka la barbar dhigo SDP. Sahan ahaan, waxay u muuqataa in NCP ay si fiican u kicisay taageerayaasheeda.”
Si kastaba ha ahaatee, Turja wuxuu xusay in saadaashaasi ay leedahay xuduudkeeda. Doorashadii deegaanka ee 2021, sahan la mid ah ayaa saadaaliyay in 76% dadka ay ka qayb qaadan doonaan, balse turnout-ka dhabta ah wuxuu noqday 55%.
Xisbiga Finns Party, oo qeyb ka ah xukuumadda hadda jirta, taageeradiisu si weyn ayay hoos ugu dhacday ka hor doorashada. Sahanka deegaanka, xisbigu wuxuu ka dambeeyaa Xisbiga Dhexe (Centre Party) shan dhibcood. Sahanka gobollada, Finns Party wuxuu galay kaalinta lixaad, isagoo ka dambeeya Xisbiga Bidix (Left Alliance) iyo Cagaarka (Greens).
Tani waa hoos-u-dhac weyn oo ku yimid xisbiga, kaasoo galay kaalinta labaad doorashadii baarlamaanka 2023. Turja wuxuu sheegay in sababta hoos u dhacaas ay tahay in xisbiga uu la tacaalayo kicinta taageerayaashiisa marka laga reebo doorashooyinka baarlamaanka.
“Qaabka doorashooyinka kale marka laga reebo baarlamaanka ayaa had iyo jeer dhibaato ku ah Finns Party. Doorashooyinka baarlamaanka waxay ka hadlayaan arrimo si toos ah u taabanaya taageerayaashooda, laakiin tan iyo markaas, way ku adkaatay inay taageerayaashooda ku qanciyaan inay codeeyaan.”
Xisbiga Dhexe (Centre Party) iyo NCP ayaa u muuqda inay faa’iido ka helayaan hoos u dhaca ku yimid Finns Party. Qiyaastii 1 qof oo 4-tii taageere ee codkooda siiyay Finns Party sanadkii 2023 hadda waxay sheegayaan in aysan go’aansan cidda ay codeynayaan.
Doorashooyinkaan, oo dhici doona Axadda 13-ka Abriil, ayaa lagu dooran doonaa xubnaha golayaasha deegaanka iyo kuwa gobollada, kuwaasoo mas’uul ka noqon doona adeegyada caafimaadka iyo daryeelka bulshada. Qaab-dhismeedkan laba-geesoodka ah wuxuu qeyb ka yahay dib-u-habayn lagu sameeyay adeegyada bulshada si loo fududeeyo nidaamka dowladeed.
Codeynta horudhaca ah ayaa durba la soo gaba-gabeeyay, waxaana la xaqiijin doonaa tirada guud ee turnout-ka marka la xiro goobaha codbixinta fiidnimada Axadda.
