Denmark oo iibsan doonta diyaaradaha F-35 dheeraad ah iyo maraakiib cusub 

Dowladda Denmark ayaa ku dhawaaqday qorshe ciidan oo weyn oo soconaya ilaa 2033, kaas oo ku kacaya 88 bilyan Danish kroner ($13.7 bilyan), iyadoo lagu iibsanayo 16 diyaaradood oo F-35 dheeraad ah, lagu maalgelinayo ciidamada difaaca cirka, dayuuradaha kormeerka badda, iyo maraakiibda u diyaarsan hawlaha Arctic.

Wasaaradda Difaaca Denmark ayaa sheegtay in 29 bilyan kroner lagu bixin doono F-35-yada cusub, taas oo tirada guud ee diyaaradaha ay Denmark qorsheyneyso inay hesho ka dhigaysa 43 diyaaradood. Hadda, Denmark waxay shaqaaleysaa 15 F-35, halka 27-ka kale la filayo in la keeno dhammaadka 2026.

Taliyaha guud ee ciidamada Denmark, Jen. Michael Hyldgaard, ayaa yiri:

“Kordhinta tirada diyaaradaha F-35 waa go’aan istiraatiji ah oo muhiim u ah dhismaha ciidamada difaaca Denmark.”

Kordhinta miisaaniyadda difaaca iyo halista Ruushka

Denmark waxay hore u oggolaatay bishii Febraayo inay kordhiso kharashaadka difaaca si uu uga bato 3% GDP sanadaha 2025 iyo 2026, iyadoo la raacayo shuruudaha NATO iyo halista sii kordheysa ee ka imaanaysa Ruushka.

Ra’iisul Wasaaraha Denmark Mette Frederiksen ayaa bishii Juun sheegtay in hubeynta iyo dib-u-dhisidda awoodda difaaca ay tahay “muddada koowaad ee Yurub”, iyadoo ku dartay:

“Haddii Yurub aysan is difaaci karin, markaas ciyaarta way dhammaatay.”

Qorshaha hubka iyo teknoolojiyadda cusub

Wasaaradda Difaaca Denmark ayaa sheegay in wadahadallo lala bilaabi doono Xafiiska Barnaamijka F-35 ee Maraykanka, si loo dardargeliyo keenista diyaaradaha cusub.

Marka laga soo tago F-35-yada, Denmark waxay sidoo kale qorsheyneysaa inay iibsato Collaborative Combat Aircraft (CCA) — diyaarado aan duuliye lahayn oo la shaqeeya F-35-yada, loona adeegsado weerar hore ama kormeerka istiraatijiyadeed.

Qandaraaska cusub ee F-35 waxaa ku jiri doona qalab dayactir ah, matooro, iyo simulators tababar.

Difaaca cirka iyo Arctic

Qorshaha cusub ee 2025–2033 wuxuu u qoondaynayaa:

  • 27.8 bilyan kroner difaaca cirka, iyadoo lagu darayo 30 bilyan oo horey loogu dhawaaqay.
    → Wadarta guud ee difaaca cirka: 58 bilyan kroner, oo lagu iibsanayo 8 nidaam gantaale difaac ah(dhexdhexaad iyo masaafo dheer).
  • 27.4 bilyan kroner difaaca Arctic iyo Atlantic-ka Waqooyi, oo lagu iibsanayo 2 markab oo cusub iyo dayuurado kormeerka badda ah, laga yaabee in lala yeesho iskaashi dal NATO ah.

Wasaaradda Difaaca ayaa sheegtay in Denmark ay baarayso iibsashada Boeing Poseidon P-8 si loo xoojiyo kormeerka Arctic, maadaama Norway, UK, iyo Germany ay durba isticmaalaan noocaas.

Mashaariicda Greenland iyo tiknoolojiyadda cusub

Denmark waxay dhiseysaa:

  • Radar digniin hore ah oo laga dhisayo Greenland Bariga
  • Deked ciidan oo cusub oo ku taalla magaalada Nuuk, oo leh meel maraakiibtu ku xirtaan dhererkeedu yahay 150m iyo qoto 10m
  • Xadhig badeed (submarine cable) oo isku xira Greenland iyo Denmark

Sidoo kale, Denmark waxay u qoondeysay 2.1 bilyan kroner si ay u dhisto qalabka diyaaradaha aan duuliyaha lahayn (drones) iyo nidaamyada ka-hortagga drones-ka. Bishii hore, Denmark waxay dalbatay taageero NATO si loo sugo shir Yurub ah oo ka dhacay Copenhagen, kadib markii la arkay drones aan la aqoonsan oo ku dul duulaya hawadeeda.

Gaadiidka dhulka

Denmark waxay iibsan doontaa 44 gaari dagaal cusub (infantry fighting vehicles), halkii ay ka cusbooneysiin lahayd kuwa jira. Tani waxay ku darsaneysaa heshiiskii hore ee lagu iibsanayay 115 CV90 cusub oo laga helayo BAE Systems.

Gawaarida duugga ah ayaa loo isticmaali doonaa dayactir iyo qaybaha beddelka ah, iyadoo qorshuhu yahay in si tartiib ah loo waafajiyo hubka casriga ah ee NATO.

Ugu dambeyn: Qorshahan $13.7 bilyan ah wuxuu Denmark u gogol xaarayaa inay noqoto mid ka mid ah dalalka ugu diyaarinta badan difaaca Yurub, iyadoo diiradda la saarayo tiknoolojiyadda F-35, difaaca cirka iyo badda, iyo xoojinta joogitaankeeda Arctic, halka ay sidoo kale la falgalayso siyaasadda amniga ee uu Maraykanku hoggaaminayo.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *