Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa digniin cusub u diray Iran, isagoo sheegay in Mareykanku mar kale weerari karo xarumaha nukliyeerka Iran haddii loo baahdo, kadib markii Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iran Abbas Araghchi uu sheegay in saddex xarumood oo muhiim ah oo nukliyeer ah si daran loo waxyeelleeyay weerarro Mareykanku qaaday bishii Juun.
Trump wuxuu bartiisa Truth Social ku qoray:
“Dabcan waa waxyeelloobeen, sidaan horey u sheegay. Mar kale ayaannu sidaas samayn doonaa, haddii loo baahdo!”
Weerarradii Mareykanka ee dhacay 22-kii Juun 2025 waxay ku beegnaayeen xarumaha Fordow, Natanz iyo Isfahan, kuwaasoo ah xarumo muhiim u ah barnaamijka hodanka ah ee nukliyeerka Iran, xilli uu socday dagaalkii 12-maalmood socday ee u dhexeeyay Israel iyo Iran.
Wasiir Araghchi wuxuu wareysi siiyay Fox News, isagoo sheegay:
“Haa, hawsha wax-soo-saarista uranium-ka waa istaagtay, sababtoo ah waxyeelladu waa mid culus. Laakiin ma ogolaan karno inaan ka tanaasulno barnaamijkan – waa guul ay gaareen saynisyahannadeenna, waana arrin xambaarsan sharaf qaran.”
Si kastaba, inkastoo Trump sheegay in Iran “si buuxda oo dhammaystiran” looga tirtiray awooddeedii nukliyeer, warbixin sirdoon oo Mareykanku uu daabacay maalmo kadib ayaa sheegay in barnaamijka Iran uu kaliya dib u dhacay muddo bilo ah, balse aan gebi ahaanba la burburin. Aqalka Cad ayaa warbixintaas ku tilmaamay mid “si buuxda u khaldan”.
Wadahadallada Nukliyeerka
Xilli xiisadda cirka isku sii shareereyso, Iran waxay Isniintii ku dhawaaqday inay Jimcaha la yeelanayso wadahadallo cusub oo la xiriira barnaamijkeeda nukliyeer oo ay la galeyso wadamada Yurub – gaar ahaan UK, Faransiiska iyo Jarmalka (E3), iyo Mas’uulka Siyaasadda Arrimaha Dibadda ee Midowga Yurub. Shirkan ayaa ka dhici doona magaalada Istanbul ee Turkiga.
Afhayeen u hadlay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Iran, Esmail Baghaei, ayaa sheegay in wadahadalladu diiradda saari doonaan:
“In la qaado cunaqabateynta iyo arrimaha la xiriira barnaamijka nukliyeerka ee ujeeddadiisu tahay mid nabadeed.”
Iran waxay sheegtay inay sii waddo uranium-tayada sare lagu kobciyo – ilaa heerka 60%, taas oo u dhow heerka hubka (90%), iyadoo International Atomic Energy Agency (IAEA) sheegtay in tani ay sare u qaadayso walaaca caalamiga ah. Si kastaba, Iran waxay mar walba ku adkaysatay in barnaamijkeedu yahay mid shacab ku saleysan, oo aanay hub nukliyeer ah doonaynin.
Heshiiskii 2015 (JCPOA) ee barnaamijka nukliyeerka Iran ayaa billowday inuu burburo tan iyo markii Mareykanku ka baxay 2018, isagoo soo celiyay cunaqabateyn adag.
Dalalka Yurub waxay hadda ka fiirsanayaan inay dhaqaajiyaan habka “snapback”, taasoo oggolaanaysa in cunaqabateyntii hore dib loo soo celiyo haddii Iran la ogaado inay jebisay heshiiskii.
Digniinta Trump, weerarradii hore, warbixinnada sirdoonka iyo wadahadallada soo socda ee Istanbul ayaa muujinaya isku dhacyo qoto dheer oo u dhexeeya Tehran iyo Washington, xilli Iran ay isku diyaarineyso in ay ka faa’iideysato taageerada Russia, China iyo BRICS, halka Mareykanku doonayo in uu cadaadis cusub saaro si uu uga hortago wax-soo-saar nukliyeer oo milatari ah.
