Hay’adda Sirdoonka Qaranka ee Ukraine (SBU) ayaa howlgal ballaaran oo baaritaan ah ka fulisay Xarunta Qaranka ee La Dagaalanka Musuqmaasuqa (NABU), iyadoo lagu tuhunsan yahay in shaqaale ka tirsan hay’addaasi ay si toos ah ula shaqeynayeen sirdoonka Ruushka (FSB). SBU waxay maanta sheegtay inay xabsiga dhigtay laba sarkaal oo ka tirsan NABU. Mid ayaa loo haystaa inuu ahaa basaas u shaqeeya Ruushka, halka kan kale lagu eedeeyay inuu xiriir ganacsi la lahaa dhinaca Ruushka.
Sarkaalka lagu tuhunsan yahay basaasnimada, sida lagu sheegay war-saxaafadeedka SBU, wuxuu si joogto ah Kremlin-ka ugu gudbin jiray xogta la xiriirta saraakiil amni iyo muwaadiniin reer Ukraine ah.
“Ugu yaraan 60 jeer ayuu xog xasaasi ah u gudbiyay xiriirkiisa FSB,” ayay tiri SBU.
SBU waxay sidoo kale sheegtay in hawlgallada basaasnimada ee sarkaalkaasi uu maamulayay Dmitry Ivantsov, oo ahaa ku xigeenka amniga ee madaxweynihii hore ee Ruushka jecaa ee Viktor Yanukovych. Ivantsov ayaa la sheegay inuu sanadkii 2014 ka caawiyay Yanukovych inuu u baxsado Ruushka kadib kacdoonkii Maidan, balse isagu uu ku haray Crimea, halkaas oo uu markaa ku biiray ciidamada qabsaday, kadibna uu si buuxda ugu biiray FSB.
Sarkaal kale iyo ganacsi sharci darro ah
Sarkaal kale oo sare oo la yiraahdo Ruslan Maghamedrasulov, ayaa isna la xiray iyadoo lagu tuhunsan yahay inuu u fududeeyay aabbihii ganacsi sharci-darro ah oo ku saabsanaa warshadaha geedka hemp ee dhinaca Ruushka, iyo sidoo kale in uu xog qarsoodi ah siiyay sirdoonka Ruushka.
Warbixin kale oo ka timid SBU waxay sheegtay in siyaasi horay u baxsaday oo taageersan Ruushka, Fedir Khrystenko, uu si weyn u saameeyo shaqada hay’adda NABU. Tani waa arrin ay SBU sheegtay inay sii baarayaan.
NABU: “Lama haysto caddeyn”
NABU ayaa Isniintii xaqiijisay in ugu yaraan 70 baaritaan lagu sameeyay shaqaalaheeda oo ka badan 15 qof, iyadoo laga fuliyay gobollo kala duwan oo dalka ah. Balse waxay sheegtay in:
“Xaaladaha badankood loo adeegsaday eedo aan la xiriirin basaasnimo, sida shilal waddo. Laakiin qaar shaqaale ah ayaa si toos ah loogu eedeeyay xiriir ay la leeyihiin Ruushka.”
NABU waxay ku adkeysatay inaysan jirin caddeyn muujinaysa in sarkaalkooda la xiray uu ku lug lahaa wax dhaqdhaqaaq ah oo ka dhan ah dowladnimada Ukraine. Waxay intaa ku dartay in sanadkii 2023 la helay “khatar suurtagal ah” oo la xiriirta mid kamid ah shaqaalaheeda, balse baaritaan ay si wadajir ah u sameeyeen iyaga iyo SBU uu muujiyay inuusan jirin wax khatar ah oo dhab ah.
“Khataraha basaasnimada iyo saameynta Ruushka waxay wajahayaan dhammaan hay’adaha dowladda. Laakiin taasi ma micnaheedu waa in la burburiyo hay’ad dhan,” ayay tiri NABU, iyadoo cambaareysay adeegsiga xoogga iyo in guryaheeda lagu weeraro iyada oo aan la haysan amar maxkamadeed.
Digniino caalami ah iyo walaac laga qabo cadaadis siyaasadeed
Hay’adda Transparency International Ukraine waxay sheegtay in weerarrada lagu qaaday NABU iyada oo aan la haysan amar sharci ah ay muujinayaan cadaadis xooggan oo dowladda ay saarayaan hay’adaha la dagaallama musuqmaasuqa. Waxay intaas ku dartay:
“Tallaabooyinkani waxay u muuqdaan isku day lagu doonayo in si qasab ah loo helo xog ama loo saameeyo baaritaanno ka dhanka ah saraakiil sare oo dowladda ka tirsan.”
Wakiillada dalalka G7 ee jooga Kyiv ayaa sidoo kale walaac ka muujiyay dhacdooyinka, iyagoo la kulmay wakiillo ka socday NABU kuna dhawaaqay in arrintan ay kala hadli doonaan madaxda sare ee dowladda Ukraine.
Waxay caddeeyeen inay taageerayaan “hay’ado madax bannaan, daahfurnaan iyo maamul wanaag.”
Transparency International waxay sidoo kale todobaadkii hore ka hadashay xarigga Vitaliy Shabunin, oo ah aasaasaha ururka Anti-Corruption Action Centre. Waxaa lagu eedeeyay khiyaano iyo ka baxsiga waajibaadka ciidanka, waxaana Transparency International ku tilmaantay eedeymahaasi kuwo leh “tilmaamo siyaasadeed.”
Shabunin wuxuu wareysi uu siiyay wargeyska Kyiv Independent ku sheegay inuu aaminsan yahay in dowladda ay isku dayeyso in isaga laga dhigo “cashar cida kale loo hayo”.
Ujeeddo: Walaaca ugu weyn ee ka dhashay dhacdadan waa in ololaha lagula dagaallamayo musuqmaasuqa ee Ukraine uu wajahayo cadaadis siyaasadeed, mid sirdoon iyo mid gudaha ah — xilli dalka uu dagaal ba’an kula jiro Ruushka.
Waxaan kuu tarjumi karaa warbixintan nooca warbixin falanqeeda (analysis) ama u diyaarin karo warbixin ku saabsan saamaynta arrintan ku yeelan karto xidhiidhka Ukraine iyo Reer Galbeedka. Ma xiisaynaysaa?
